Zabezpieczenia ciągów komunikacyjnych w magazynach: kiedy barierki są obowiązkowe?

W dobrze zaprojektowanym obiekcie przemysłowym kluczowe są odpowiednie zabezpieczenia ciągów komunikacyjnych w magazynach. Kiedy barierki są obowiązkowe? Ciągi komunikacyjne muszą umożliwiać bezpieczne dojście do stanowisk, ewakuację, kompletację, załadunek i obsługę regałów.

Ciągi komunikacyjne w magazynie muszą odpowiadać liczbie osób i rodzajowi transportu

Przepisy BHP w magazynie wymagają, aby drogi i przejścia miały wymiary dopasowane do liczby użytkowników, wielkości ładunków oraz stosowanych urządzeń transportowych. Oznacza to, że inaczej projektuje się przejście dla pracowników kompletujących drobne towary, a inaczej drogę, po której poruszają się wózki widłowe z paletami.

Bezpieczeństwo ciągów komunikacyjnych zależy od kilku elementów:

• odpowiedniej szerokości przejść i dróg transportowych,

• czytelnego oznakowania poziomego i pionowego,

• braku progów, przeszkód oraz składowanych towarów na trasie,

• dobrej widoczności na skrzyżowaniach tras,

• oddzielenia pieszych od pojazdów w miejscach podwyższonego ryzyka.

Sama linia na posadzce bywa wystarczająca tam, gdzie ruch jest spokojny, przewidywalny i nie dochodzi do przecinania tras. W strefach intensywnej pracy potrzebne są jednak trwalsze zabezpieczenia magazynowe.

Barierki w magazynie są konieczne tam, gdzie pieszy może wejść w tor jazdy wózka

Barierki w magazynie należy stosować wszędzie tam, gdzie oznakowanie nie zapewnia skutecznej ochrony. Dotyczy to zwłaszcza miejsc, w których ruch pieszych w magazynie odbywa się blisko tras wózków widłowych, a pracownik nie ma wystarczająco dużo czasu lub przestrzeni, aby bezpiecznie zareagować.

W praktyce barierki ochronne są uzasadnione przy:

• przejściach dla pieszych przecinających drogi transportowe,

• narożnikach regałów i wejściach między alejki,

• bramach, rampach i dokach przeładunkowych,

• stanowiskach pakowania położonych przy trasach przejazdu,

• wejściach do hali, szatni, biur i pomieszczeń socjalnych,

• miejscach o ograniczonej widoczności,

• ciągach pieszych prowadzonych równolegle do tras wózków.

Nie zawsze istnieje jeden przepis mówiący wprost: „w tym miejscu musi stać barierka”. Obowiązek wynika często z oceny ryzyka oraz potrzeby zastosowania rozwiązań technicznych, gdy sama organizacja pracy nie wystarcza.

Organizacja ruchu w magazynie powinna wyprzedzać montaż zabezpieczeń

Organizacja ruchu w magazynie musi być logiczna, czytelna i spójna dla wszystkich użytkowników hali. Najpierw trzeba określić, gdzie poruszają się piesi, gdzie pracują wózki, gdzie odbywa się odkładanie towaru, a gdzie występują postoje, załadunek i rozładunek. Dopiero później dobiera się zabezpieczenia dla wózków widłowych oraz pieszych.

Dobrą praktyką jest wyznaczenie osobnych tras dla pieszych i pojazdów. Jeśli nie da się ich całkowicie rozdzielić, należy ograniczyć punkty przecięcia oraz zabezpieczyć je znakami, lustrami, sygnalizacją, progami zwalniającymi albo barierkami. W miejscach, gdzie pieszy wychodzi zza regału bezpośrednio na drogę przejazdu, barierka prowadząca ruch do bezpiecznego przejścia może znacząco ograniczyć ryzyko potrącenia.

Zabezpieczenia magazynowe muszą chronić też regały, maszyny i konstrukcję hali

Ochrona pracowników w hali jest najważniejsza, ale barierki ochronne pełnią również funkcję techniczną. Chronią regały przed uderzeniem wózka, zabezpieczają słupy konstrukcyjne, bramy, instalacje, hydranty, rozdzielnie i stanowiska pracy. Uszkodzony regał wysokiego składowania może stworzyć zagrożenie większe niż sama kolizja pojazdu z przeszkodą.

Dlatego zabezpieczenia dla wózków widłowych powinny być dobierane do masy pojazdów, prędkości jazdy, rodzaju ładunków oraz geometrii trasy. Inne rozwiązanie sprawdzi się przy lekkich wózkach kompletacyjnych, inne przy intensywnym ruchu czołowych wózków widłowych z ciężkimi paletami.

Zabezpieczenia ciągów komunikacyjnych w magazynach: kiedy barierki są obowiązkowe?

Barierki stają się obowiązkowe wtedy, gdy bez nich pracodawca nie jest w stanie zapewnić bezpiecznego oddzielenia ludzi od zagrożenia. Wynika to z ogólnej zasady BHP: pracodawca musi organizować pracę tak, aby ograniczyć ryzyko wypadku.

W praktyce barierki są potrzebne, gdy:

• trasa piesza przebiega przy aktywnej drodze wózków,

• ruch pieszy i transportowy krzyżują się regularnie,

• pracownicy wykonują zadania przy krawędzi drogi transportowej,

• widoczność jest ograniczona przez regały, ściany, ładunki lub bramy,

• w danym miejscu doszło już do kolizji albo sytuacji potencjalnie wypadkowych,

• skutki ewentualnego uderzenia mogą być ciężkie.

Dobrze zaprojektowane zabezpieczenia ciągów komunikacyjnych porządkują ruch, zmniejszają liczbę błędów i ułatwiają egzekwowanie zasad. Barierki nie powinny jednak zastępować szkolenia, oznakowania i nadzoru. Najlepszy efekt daje połączenie wszystkich tych elementów: jasnych tras, właściwych procedur, sprawnych wózków, widocznych oznaczeń oraz fizycznych osłon w miejscach, gdzie człowiek nie powinien znaleźć się na torze jazdy pojazdu.